MAKALELER / SÜNNET SONRASI PANİK YOK
Sünnet Sonrası İyileşme Süreci: Ebeveynlerin Bilmesi Gerekenler ve Bakım Önerileri
Sünnet operasyonu, cerrahi başarısının yanı sıra operasyon sonrası doğru bakım ve ebeveynlerin bu süreçteki huzurlu yaklaşımıyla tamamlanan bir süreçtir. Op. Dr. Arzu Özyer Bektaş olarak, iyileşme döneminde karşılaşabileceğiniz durumları ve dikkat etmeniz gerekenleri, endişelerinizi giderecek bir berraklıkla sizler için hazırladık.
1. Ağlama: Sünnet Sonrası Her Ağlama Sünnete Bağlı Değildir
Sünnet sırasında uygulanan lokal anestezi ve sonrasında reçete edilen ağrı kesiciler sayesinde, operasyon sonrası ciddi bir ağrı beklemiyoruz. Ancak her çocuğun ağrı eşiği ve stres tepkisi farklıdır.
• Bebeklerde Durum: Bebekler sadece ağrıdan değil; uykusu geldiği, acıktığı veya anne-babasının stresini hissettiği için de ağlayabilir.
• Hassasiyet Artışı: Operasyon sonrası baş kısmının (glans) açığa çıkması hassasiyeti artırır. Bu durum, ağrı olmasa bile büyük çocukları rahatsız edebilir.
• İdrar Yapma: İlk idrar sırasında hafif bir yanma olması normaldir ve huzursuzluk yaratabilir. Büyük çocuklar sonraki idrarlarda da ağrı olacağını düşünerek kaygıdan dolayı ağlayabilirler.
2. Pansumanın Kendiliğinden Düşmesi
Sünnet sonrası uygulanan pansuman bazen hemen düşebilir. Bu durum kesinlikle panik yapılacak bir durum değildir. Pansumanın düşmesi iyileşmeyi olumsuz etkilemez ve tekrar pansuman yapılmasına gerek yoktur. Hekiminizin önerdiği kremleri ve yağları kullanmaya devam etmeniz yeterlidir.
3. Enfeksiyon ve Ateş
Steril koşullarda yapılan ve öncesinde bir iltihabi durum (balanit) olmayan sünnetlerden sonra enfeksiyon görülme ihtimali oldukça düşüktür. Sünnet sonrası ateşin 38,5 derecenin üzerine çıkması veya kötü kokulu bir akıntı, çok nadir görülen enfeksiyon belirtileri arasındadır. Ateş ve enfeksiyon genellikle başka bir nedene bağlıdır. Sünnete bağlı çok çok nadirdir. Böyle bir durumda hekiminize başvurmanız önerilir.
4. Penis Başında Beyaz ve Sarı Tabaka (Fibrin)
İyileşme sürecinde penis başı üzerinde sarı-beyaz bir tabaka oluşması en sık karşılaşılan ve iltihapla karıştırılan durumdur. Bu durum tıbbi olarak "fibrin" adı verilen ve iyileşmeyi sağlayan doğal bir dokudur. Kesinlikle bir enfeksiyon belirtisi değildir ve zamanla kabuk bağlayarak kendiliğinden düşecektir.
5. Kızarıklık ve Şişlik
Çocuğun cilt hassasiyetine bağlı olarak operasyon bölgesinde az veya çok kızarıklık ve şişlik (ödem) görülebilir. Bazı çocuklarda bu şişlikler ebeveynleri şaşırtacak kadar belirgin olabilir ancak bu durum vücudun cerrahi işleme verdiği normal bir tepkidir.
6. Morarma ve Yerçekimi Etkisi
Ebeveynlerin en çok endişelendiği ikinci durum morarmadır. Lokal anesteziye veya cilt yapısına bağlı olarak morluklar oluşabilir. Bu morluklar yerçekimi etkisiyle torbalara (scrotum) doğru yayılabilir. Süreç bazen uzasa da morluklar tamamen kendiliğinden geçecektir.
7. Kanama: Doğru Müdahale ve Takip
Ailelerde en çok panik yaratan durum kanamadır. Operasyon sonrası sızıntı şeklinde hafif kanamalar normaldir ve genellikle kendiliğinden durur. Hekiminiz önerdiğinde pansuman üzerinden elinizle hafif bir tampon (baskı) yapabilirsiniz. Ancak aktif, durmayan ve damlama tarzındaki kanamalarda vakit kaybetmeden hekiminize ulaşmalısınız.
8. Penis Başında Morluk
Sünnetten sonra penis başı açıkta kaldığı ve dokusu oldukça ince olduğu için burada morluklar fark edilebilir. Bu morluklar özellikle ereksiyon sırasında biraz daha artabilir; bu durum korkulacak bir tablo değildir.
9. Mukozada Şişlik
Sünnet öncesinde içeride kalan ve ince bir doku olan mukoza, operasyon sonrası dışarıya çıktığı için tepki olarak şişebilir. Bu doku daha önce içeride olduğu için ebeveynler tarafından fark edilmez ve sünnet sonrası şiş görünümü kafa karıştırabilir. Bu durum iyileşme sürecinin tamamen normal bir parçasıdır.
10. Gömük Penis ve Masajın Önemi
Penisin başının görünmemesi veya içeri kaçması durumunda lütfen panik yapmayın. Sünnet sırasında deri boyu, ileride ereksiyon sırasında ağrı veya eğrilik yaşanmaması için ereksiyon boyuna göre titizlikle ayarlanır. Özellikle bebeklerde ve kilolu çocuklarda penis içeri kaçabilir. Hekiminizin önerdiği geriye doğru masaj hareketini düzenli yapmanız hem bu görünümü düzeltecek hem de yapışıklıkları önleyecektir.
11. Evde Bakım ve Uygulama Rutini
• Krem Kullanımı: Önerilen kremi sabah-akşam el değdirmeden 1 hafta boyunca uygulayınız.
• Doğal Yağlar: Hakiki zeytinyağı ve sarı kantaron yağı iyileşme hızını artırır. Kantaron yağını operasyondan 2 gün sonra zeytinyağı ile dönüşümlü kullanmaya başlayabilirsiniz.
• Banyo: Üçüncü günden itibaren yapılacak 10-15 dakikalık ılık suya oturtma banyoları iyileşmeyi hızlandırır ve dikişlerin düşmesini kolaylaştırır.
• Karton Bardak: Sünnet sonrası ilk 4-5 gün boyunca tabanı kesilmiş karton bardak kullanımı, bölgeyi dış etkilerden korumak için en konforlu yöntemdir. Karton bardak sünnet külotu yerine bebek ve büyüklerde koruma amaçlı kullandığımız bir aparattır.
Unutmayın; her çocuğun iyileşme süreci kendine özeldir. Sabır ve doğru bakımla bu süreci güvenle tamamlayabilirsiniz.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
OP. DR. ARZU ÖZYER BEKTAŞ
ÇOCUK CERRAHİSİ UZMANI
Kaynakça:
T.C. Sağlık Bakanlığı – Sünnet İşlemi Genelgesi
WHO (Dünya Sağlık Örgütü) - Erkek Sünneti Rehberleri
AAP (Amerikan Pediatri Akademisi)
Mayo Clinic - Sünnet ve İyileşme Süreci